| BCD | |
| Bıçak | |
| Elbise | |
| Konsol | |
| Maske | |
| Palet | |
| Regülatör | |
| Snorkel | |
| Tüp | |
| Ağırlık Kemeri |
BCD
Boyundan geçme tipi BCD can yeleklerine benzer bir yapıdadır ve baştan geçirilerek kuşanılır. Sırt tipinde BCD dalıcının sırtında kalır,ceket tipi BCD ise aynı kolsuz bir ceket giyer gibi kuşanılır ve dalıcının hem ön hem de arka tarafında kalır. Günümüzde ceket tipi BCD ler en yaygın olarak kullanılan modellerdir. ÖZELLİKLER: Hangi tip olursa olsun tüplü dalışta kullanılacak BCD'nin şu beş özelliğe sahip olması gerekir: Size ve malzemenize gerekli olan yüzerliliği temin edecek havayı saklayabilmelidir. Havayı kolay boşaltabilmek için geniş çaplı bir şişirme/boşaltma hortumu olmalıdır. BCD'yi yavaşça,tüpten gelen hava ile şişirmeye imkan veren düşük basınç şişirici sistemine sahip olmalıdır. Aşırı şişmeden dolayı BCD'nin zarar görmesini engelleyecek tahliye valfi olmalıdır. BCD'nin şekli ve kayışları rahat olmalı,şişirildiği zaman dalıcının boynuna yükselmemelidir. BCD mümkün olduğu kadar vücudunuzla bir bütün gibi durmalıdır. BCD'de olması iyi olacak diğer özellikler cepler,yüzeyde haberleşme imkanı verecek bir düdük,hortum tutucuları ve yardımcı malzemelerin takılabileceği halkalar olabilir. MALZEME: Modern BCD'ler çift cidarlıdır ya da tek cidarlıdır. Çift cidarlı BCD'ler havayı tutan bir iç cidar(genellikle poliüretan plastikten yapılır) ve iç cidarı kesilmekten,delinmekten ve çizilmekten koruyan naylon bir dış cidardan oluşur. Tek cidarlı BCD'ler genellikle hem havayı tutan hem de kesilmelere,delinmelere ve çizilmelere dayanıklı kauçuk bir cidardan oluşur. Her iki model BCD de çok popülerdir ve birinin diğerine karşı bariz bir avantajı yoktur. KULLANIMA HAZIRLAMA: Doğru uyum için BCD'nin dikkatle ayarlanması gerekir. BCD çok bolsa vücutta dönerek rahatsız eder. Eğer BCD çok sıkı ise özellikle şişirildiği zaman rahatsızlık verir. Eğer sırt veya ceket tipi BCD kullanıyorsanız ayarlama yapmadan önce tüpe takmanız gerekir. BCD sönük iken askıları ve kemerleri ayarlayın. Bundan sonra birisinin yardımıyla BCD'yi kuşanın ve vücudunuza tam olarak uymasını sağlamak için ayarlarını yapın,ama her iki yana ve öne doğru hareketleri rahatça yapabilmelisiniz. Son olarak BCD'yi şişirin. Tamamen şişirildiği zaman bile BCD harekete mani olmamalıdır. BAKIM: Yıkama,saklama ve güneşten uzak tutmaya
ilaveten BCD'nizin iki özel bakım işlemi daha vardır: |
BIÇAK
Aletli dalışlarda dalgıç bıçağının bacağın iç kısmına
takılmasındaki amaç şudur. Serbest çıkış egzersizlerinde veya herhangi
bir tehlike karşısında ağırlık kemerini atıp su yüzeyine çıkmak
istendiğinde,ağırlık kemeri dalgıç bıçağına takılmaması için alınan bir
önlemdir. Diğer dalış malzemelerinde olduğu gibi her dalıştan sonra bol
su ile yıkanmalıdır. |
ELBİSE
Bu arada şunu da belirtmekte fayda vardır. Yazın çok
sıcak havalarda scuba dalışı yapılırken,kendine güvenen amatörler yarım
ceket ve başlıksız dalmayı tercih ederler. Bu görüş içinde yapılan
dalışlar genellikle yaz sezonunda dahi sakıncalıdır. Zira dalacağınız
derinlik ne olursa olsun deneyimlerle sabittir ki,8 ila 10 metreden
sonra suyun derecesi düşmektedir. Balık adam dalış elbiseleri neopren ve
sentetik kauçuk karışımından yapılmaktadır. Soğuk suya karşı tüm vücudu
kapsayan esnek,yumuşak,rahatça giyilebilen ve içi merserize astarlı
dalış elbiseleri kullanılmaktadır. Bu elbiseleri genel olarak üç kısma
ayırmaktayız. ISLAK DALIŞ ELBİSELERİ: Islak dalış şeklinde tabir edilen,balıkadam dalış elbiseleri amatör dalıcılar ve sualtı sporları için uygun ve elverişli olanıdır. Bu elbiseleri,profesyonel balıkadamlar da kullanırlar. Islak dalış elbise denilmesinden amaç şudur. Elbiseyi giydikten sonra denize girer girmez,elbise ile vücut arasına giren suyun aynı yerde kalarak vücudun ısısı ile ısınarak üşümeyi kısmen önlemesidir. Ancak zamanla ve dalış sırasında inilen derinlik kademelerine göre de bu suyun yer değiştirmesi ve sirkülasyonu söz konusudur. Bu nedenle bu dalış elbisesine ISLAK DALIŞ ELBİSESİ denir. YARI ISLAK ELBİSELER: Yaz sezonunda ince ve kısa kollu veya yarım ceket şeklindeki elbiselerdir. Kısa müddet suda kalınması bakımından su kayağı,sörf veya buna benzer spor yapan sporseverlerce tercih edilmektedir. Kışın ve yazın derin sularda dalış yapan amatör veya profesyoneller tam takım dalış elbisesi giymek zorundadırlar. Çünkü yaz veya kış olsun serin ve derin sularda uzun süre dipte kalınacaksa elbisesiz dalış yapıp üşümeye olanak verilmemelidir. KURU DALIŞ ELBİSELERİ: Bu elbiseler içine su girmediği için kuru dalış elbisesi tabiri kullanılmaktadır. Genellikle ticari amaçlarla yapılan bu elbiseler,profesyonellerce ısı kaybının çok düşük olduğu,soğuk sularda ve uzun süreli dalışlarda kullanılmaktadır. Örneğin bu tip elbiseler batık gemi çıkarma çalışmalarında ve bazı büyük firmalarda çalışan dalgıçlarca kullanılmaktadır. Bu elbiseler pek sportif amaçlı değildir. Çünkü vücudu rahatsız etmektedir. Şöyle ki,vücut ile elbise arasına giren hava deniz altında sıkışmakta özellikle,hareket kabiliyetini azaltmaktadır. Buna rağmen kuru dalış elbiselerini sportif amaçla kullananlar vardır. DALIŞ ELBİSELERİ SATIN ALIRKEN NELERE DİKKAT
ETMELİDİR? |
KONSOL
| AMAÇ:
Sualtı tüp basınç göstergesi,aynı bir arabanın benzin göstergesinin ne
kadar benzin kaldığını göstermesi gibi,dalış esnasında tüpünüzde kalan
hava miktarını bilmenize yardım eder. Sualtı tüp basınç göstergesi dalış
başında ve dalış boyunca sahip olduğunuz hava miktarınızı belirterek
çıkış noktasında dalışı havasız kalmadan sona erdirmenizi sağlar. Tüm
tüplü dalışlar için sualtı tüp basınç göstergesi zorunlu bir malzemedir.
TİPLER,ÖZELLİKLER,MALZEME,SEÇİM: Tüm sualtı tüp basınç göstergelerinin aynı gayesi olmakla beraber,bir kaç temel tip ve özellik vardır. Bunlar hava miktarlarını gösteren basit göstergelerden diğer aletlere de sahip elektronik göstergelere kadar değişim gösterir. Sualtı tüp basınç göstergesi alınması şart bir alet olduğuna göre regülatörle aynı zamanda alınmalıdır. HAZIRLANMA: Gerekli olan tek hazırlık sualtı
tüp basınç göstergesinin regülatöre takılmasıdır,bu işlem profesyonel
dalış merkezi tarafından sualtı tüp basınç göstergesini ve regülatörü
satın aldığınızda yapılır. BAKIM: Özel bir bakıma ihtiyaç duymamakla
birlikte hassas bir alet olduğundan dikkatle kullanmak gerekir.
Düşürmekten veya çarpmaktan kaçının ve tüp ve ağırlık kemeri gibi ağır
cisimlerin altında kalmamasına özen gösterin. Regülatörünüze takılı bir
parça olduğu için regülatörü yıkarken aynı zamanda sualtı tüp basınç
göstergesinin de bakımını yapmış olursunuz. Regülatörünüzü yıllık bakım
için yetkili bir merkeze götürdüğünüzde bakımın bir parçası olarak
sualtı tüp basınç göstergesinin de bakımını yaptırmayı ihmal etmeyin. |
MASKE
TİPLER: Maske tipleri basit bir yuvarlak şekil veya oval şekilli modelden küçük iç hacimli ve geniş görüş alanlı daha modern tiplere kadar değişir. Wrapround(panaromik) maskeler yanlarda da cama sahip olduğu için görüş alanını arttırır. Alçak profilli maskeler camın yüzeye yakın olmasını sağlayarak küçük iç hacim ve görüş alanı yaratır. Wrapround maskelerin yeni modelleri aynı zamanda alçak profile de sahiptir. ÖZELLİKLER: MALZEME: Maskeler ( ve diğer dalış malzemeleri)
genellikle kauçuktan ya da silikondan yapılır. Kauçuk maskeler
genellikle siyah olurken,silikon maskeler şeffaftırlar (bazen iki türün
de renklendirilmiş olanları da olur). Silikon maskeler genellikle kauçuk
maskelerden pahalı olmakla beraber bu fiyat farkını ortadan kaldıran
bazı avantajlara sahiptir. Silikon kauçuğa göre üç-dört defa daha uzun
dayanır;kauçuğa göre daha yumuşaktır ve hassas ciltlerde alerji
yapmaz,şeffaf olduğu için ışığın girmesine imkan vererek çevresel görüşü
arttırır. KULLANIMA HAZIRLAMA: Tüm maskelerin camlarının üstünde kullanılmadan önce temizlenmesi gereken ince bir yağ tabakası mevcuttur. Bu tabakanın iyi temizlenmemesi halinde dalış esnasında buğulanma meydana gelerek görüşünüzü engeller. Bu yağ tabakasını temizlemek için camın her iki tarafını da yumuşak bir bezle şeffaf "gel" tipi olmayan diş macunu kullanarak temizleyin. "Gel" tipi olmayan çoğu diş macunlarının içinde maskenin üstündeki yağ tabakasını camı çizmeden çıkaracak ince bir toz vardır Rahat bir uyum sağlayacak şekilde kayışı ayarlayın. Kayış çok sıkı olmayacak şekilde ayarlanmalıdır. Ayarı yaptıktan sonra kaymaması için kayışın kilit mekanizmasını kilitleyin. BAKIM: Maskeler dahil tüm dalış malzemeleri
için üç temel bakım kuralı vardır: 1)her kullanımdan sonra tatlı su ile
iyice yıkayın,2)güneş ışığından uzak tutun,3)serin ve kuru bir yerde
saklayın. Her kullanımdan sonra tatlı su ile yıkmak tuz ve korozyonu
ortadan kaldırır. Malzemelerinizi tuzlu suda kullandıktan sonra,malzeme
ılık tatlı suda birkaç dakika tutulmalı ve böylelikle tuz kristallerinin
yapacağı zararlar önlenmelidir. Güneş ışınları hem kauçuk hem de silikon
malzemelere zarar verebileceği için malzemeyi güneşten uzak tutunuz.
Malzemeyi tamamen kuruduktan sonra saklayınız. Ayrıca silikon materyalli
malzemelerinizi kauçuk malzemelerinizden uzak tutmalısınız aksi taktirde
silikonda sararma meydana gelir. |
PALET
ÖZELLİKLER: Paletler özellikle de arkası bantlı tipler pek çok özellik içerir. Bantlar çabuk ve minimum eforla kolaylıkla ayarlanabilmelidir. Yüzeylerin dizaynı palet performansını arttırıcı özellikler içerir. Bu özellikler şunlardır: 1)çıkıntılar yüzeyin sertliğini arttırır ve itme kuvvetinin palete düzenli dağılımını sağlar 2)aralıklar paletin hareketine olan sürtünmeyi azaltır ve verimliliği arttırır 3)kanallar suyun palet yüzeyinde düzgün akmasını sağlar. MALZEME: Modern paletler birkaç maddenin
birlikte kullanılması ile yapılır. Ayak kalıpları ve bantlar kauçuk veya
benzeri bir malzemeden yapılırken yüzeylerde termoplastik adlı bir
maddenin değişik tipleri kullanılır. Ayrıca tamamen kauçuktan imal
edilmiş paletler de mevcuttur. SEÇİM: Seçeceğiniz paletin tipi sizin 1)yapınıza 2)fiziksel yeteneğinize 3)daldığınız coğrafi bölgeye bağlı olarak değişir. Paletin şekli,yüzey genişliği ve sertliği ile karşılaştırılınca önemsiz kalır. Geniş ve sert yüzeyler daha fazla bacak kuvveti gerektirir. Eğer bölgede patik yaygın olarak kullanılıyorsa,paletlerle birlikte patikler de alınmalıdır ki paletler patiklerle uysun. Patikler genellikle kapalı topuklu paletlerle kullanılmazlar. Tüm diğer malzemeler için geçerli olduğu gibi doğru paletleri seçerken rahatlık ve uyum önemli olan unsurlardır. Palet ve patikler ayağınızı sıkmamalı ve kramp girmesine yol açmamalıdır. KULLANIMA HAZIRLAMA: Kapalı topuklu paletler
herhangi bir hazırlama gerektirmez,ama arkası bantlı paletlerin
kayışlarını ayağınızı sıkmayacak şekilde ayarlayın. Daha önce de
belirtildiği gibi patiklerinizi giyerken bu ayarları yapın. Yeni
paletler genellikle koruyucu bir tabaka ile kaplı olduğu için önce iyice
yıkanmalı,bu tabakadan arındırılmalıdır,yoksa kayışların ayarları
kolaylıkla bozulur. BAKIM: Maske ve snorkel gibi,paletler de her
kullanımdan sonra tatlı su ile yıkanmalı,serin ve kuru bir yerde
saklanmalı ve güneşten uzak tutulmalıdır. |
REGÜLATÖR
| AMAÇ: Regülatör tüpteki yüksek basınçlı havayı kullanılabilir basınca
düşürecek ve dalıcıya istediği zaman nefes verecek şekilde yapılmıştır.
TİPLER VE ÖZELLİKLER: Günümüzün modern
regülatörleri hareket eden bir kaç parça içeren basit ve güvenilir
aletlerdir. İki kademeleri vardır: tüpe takılan birinci kademe ve
ağızlık kısmı olan ikinci kademe. Basınç her iki kademede de indirgenir.
Birinci kademede tüpteki yüksen basınç,ortam basıncından yaklaşın
700-1000 kPa (7-10 bar) fazla olan bir ara basınca düşürülür. İkinci
kademede bu ara basıncı rahat solunum için gerekli olan ortam basıncına
düşürür. Rahat solunum bir regülatörün en önemli özelliğidir. MALZEME: Bazı popüler regülatörler olmakla beraber temelde bütün regülatörler aynı temel malzemeden imal edilir. Birinci kademe genellikle krom kaplı pirinçten. İkinci kademe de ya pirinç ya da dayanıklı plastikten,ya da ikisinin karışımından yapılır. Ağızlık,egzoz gibi parçalar ya kauçuktur ya da silikondur. SEÇİM: Daha önce de belirttiğimiz gibi regülatör seçimi yaparken düşünülecek en önemli unsur nefes alıp vermekteki solunum rahatlığıdır. Akış hızlarının ve solunum sürtünmelerini karşılaştırarak kolay solunum yapabileceğiniz bir regülatör seçin. Regülatör satın alırken aynı zamanda yedek hava kaynağınızı almayı da ihmal etmeyin. HAZIRLANMA: Scuba ünitesinin hazırlanmasının dışında yeni bir regülatörün aksesuarlarının takılması dışında herhangi bir hazırlığı yoktur. Gerekli olan aksesuarlar regülatörünüzü satın alırken yetkili bir profesyonel tarafından takılmış olacaktır. BAKIM: Regülatörünüz her kullanıştan
sonra,diğer malzemeleriniz gibi yıkanmalıdır,ancak regülatörü yıkarken
önce suya sokmak sonra akar suda yıkamak en iyi yoldur. Regülatörü
yıkarken şu üç noktayı aklınızdan çıkarmayın: 1)Toz kapağının yerinde
olduğundan iyice emin olun ki su birinci kademeye girmesin 2)Regülatörü
yıkarken tazyikli su kullanmayın,sadece akar su kullanın 3)Yıkama
esnasında tahliye düğmesine basmamaya dikkat edin,çünkü bu ikinci
kademenin hava girişini açarak suyun alçak basınç hortumundan birinci
kademeye gitmesine neden olur. |
SNORKEL
ÖZELLİKLER: Tüplü dalışta kullanılan snorkeller
zorlanmadan rahat soluma imkanı vermelidir. Snorkelin boru çapı,uzunluğu
ve şekli solunum sürtünmesine etki eder. Tüplü dalışta kullanılacak
snorkel şu üç özelliğe sahip olmalıdır: MALZEME: Bugün piyasada satılan snorkeller silikon ve kauçuk plastik birleşiminden yapılmıştır. Snorkelin uç kısmı(borusu) genellikle yarı esnek plastik borudan yapılmıştır. Alt kısmı ve ağızlık genellikle silikondan veya kauçuktandır. Maskeler gibi snorkeller de çeşitli renklerde bulunur SEÇİM: En önemli unsurlar rahatlık,uyum ve minimum solunum güçlüğüdür. Bunları kontrol etmek için snorkel sol kulağınızın yanına gelecek şekilde dudaklarınız ve dişleriniz arasına ağızlığı yerleştirin. Ağızlık tahriş etmeden ve çene yorulmasına sebep olmadan,ağzınıza düz ve rahat oturmalıdır. Sonra kuvvetle nefes alıp vererek snorkelin solunum rahatlığını deneyin. Uygunluk ve solunum rahatlığını karşılaştırmak için değişik snorkelleri deneyin. KULLANIMA HAZIRLAMA: Snorkelle beraber verilen
snorkel tutucusunu kullanarak snorkeli maskenin sol tarafına takın.
Şekilde görüldüğü gibi tutucunun bir halkasını snorkelden geçirin. Sonra
tutucunun düz kısmını (halkaları birleştiren kısmı) maske kayışının
arkasına sokun. Sonra snorkeli öbür halkadan geçirin. Daha sonra
tutucuyu,maske yüze oturtulduğu zaman snorkel ağzınıza gelecek şekilde
ayarlayın. |
TÜP
MALZEME: Hem çelik hem de alüminyum tüpler vardır. Her iki tip de US Department of Transport (DOT) ve diğer ülkelerdeki benzer kuruluşlarca belirlenen regülasyonlara uymak durumundadırlar. Bu regülasyonlardan biri de scuba tüplerinin periyodik basınç testlerinden geçmesidir. Hem çelik hem de alüminyum tüpler aynı geçerlilikte materyallerdir. Kuruluşlar bazı bilgilerin yüksek basınç tüplerinin boğazında basılı olmasını ister. Bu bilgiler tüpün yapıldığı malzemeyi ve tüpte izin verilen azami basıncı(kullanım basıncı) gösterir. İlave işaretler olarak tüpün tanınmasını sağlayan seri numarası,tüm hidrostatik test tarihleri ve imalatçı simgesi bulunur. SEÇİM: Uygun tüpün seçimi diğer faktörlerin yanı sıra fiziğinize ve yapacağınız dalışa bağlıdır. KULLANIMA HAZIRLAMA: Tüpü diğer scuba
malzemesine takmanın dışında gereken tek hazırlık tüpü güvenilir bir
yerde doldurtmaktır. AĞIRLIK KEMERİ
|
|
|---|